براي سفارش تبليغات در اينجا کليک کنيد
 

پندها و رهنمودهای امام رضا علیه السلام
 

ارزش موعظه ها و سخنان حکمت آمیز در این است که از منابع اصیل و سرچشمه های

پاک و ناب، جاری شده باشد تا در سرزمین دلها سرازیر شود، و تخم محبت و خوبی و

نیکوکاری را در آن برویاند و ریشه های بدی و تباهی و دشمنی را از آن برکند، انسانی که

می خواهد درون خود را بسازد، و روح خود را کمال بخشد، باید در پی به دست آوردن

حکمت و رهنمودی باشد که پرده از روی عیبهای او بردارد، و به آنچه وی را از فضیلتهای

انسانی دورساخته آگاه گرداند، همچنین به موعظه ای گوش فرا دهد، که او را به پروردگار

نزدیک سازد و ایمان را در دل او ریشه دار و استوار کند.

اکنون ما زلال حکمت و کمال موعظت را در خلال سخنان امام رضا علیه السلام از نظر می

گذرانیم، تا جان خویش را صفا دهیم ودل خود را روشنی بخشیم و این فرصت نورانی را

مغتنم شماریم و در پرتو آن بر ایمان خویش بیفزاییم.

 

عبادت واقعی

نخستین پند و موعظه ای را که در سخنان امام علیه السلام با آن روبرو می شویم این

است که: عبادت و بندگی خدا زیادی روزه و نماز نیست، بلکه عبادت کثرت تفکر در امر

خداست.

مقصود امام علیه السلام در این تعریفی که از عبادت فرموده با همه معنای گسترده و

مفهوم ژرفی که این واژه دارد، اصلاح نظریه مردم درباره عبادات، امثال نماز و روزه و جز

اینها و نیز تذکر این است که اعمال مذکور به همین حرکات واجب واذکار مقرر در نماز، و یا

خودداری از خوردن و آشامیدن و امثال آن در روزه، منحصر نیست، بلکه اینها صورت

خارجی عمل است و عبادت، آن محتوایی است که در درون این قلب قرار دارد.

امام علیه السلام می فرماید: عبادت بسیار اندیشیدن درباره خداوند است. اما بسیاری نماز و روزه ای که از حدود حرکات مقرر و صورت معین آن تجاوز نمی کند و خالی از محتوای

ایمانی استوار است، و انسان در شبانه روز به انجام دادن آن عادت کرده است عبادت

نیست. از این رو چه بسیار است نمازگزار و روزه گیر که گناهان بزرگ مرتکب می شود، و

خود را در زندگی به انواع گناهان مهلک دچار می سازد، و تسلیم هواها و هوسهای خود

می شود.

بدیهی است این گونه نماز و روزه جز حرکات و اعمالی قالبی که فاقد هر گونه محتوای

حکیمانه و اصالتهای روحی است، چیز دیگری به شمار نمی آید.

نه تنها تفکر بسیار درباره خدا خود عبادت است بلکه اصل و مقصد هرعبادتی است، زیرا

هنگامی که انسان در چگونگی نظام آفرینش و آفریننده آن به تأمل و تفکر می پردازد، و به

اسرار و دقایق فراوان هستی و آنچه وجود او را در میان گرفته می اندیشد ناگزیر در برابر

نیرویی که این نظام را پدید آورده و قوانین آن را با این همه دقت و صحت بنیان نهاده خود را

حقیر و ناچیز می بیند، و نیز زمانی که انسان به نیروی خرد و اندیشه اش در می یابد، که

قدرت خداوند بزرگ بر همه عوالم هستی احاطه دارد، و هیچ موجودی نیست مگر این که

در زیر سلطه و قدرت اوست بی آن که بتواند راهی برای چیرگی بر این سلطه، و رهایی از

این قدرت مطلقه برای خود پیدا کند، ناگزیر وجود او را ایمانی ژرف به آفریننده و پدیده آورنده

هستی فرا می گیرد، و در برابر این همه آثار عظمت با تمام وجود و از ته دل خضوع و

فروتنی می کند.

 

مفهوم توکل

 

مردی از آن حضرت درباره گفتار خداوند عزوجل پرسید که فرموده است: "وَ مَن یتَوکَّل عَلَی

الله فَهُوَ حَسبُهُ" . امام (ع) فرمود: توکل درجاتی دارد، یک درجه آن این است که در همه

کارهای خود به خدا اعتماد کنی و به آنچه می کند خشنود باشی و بدانی که خداوند خیر

و عنایت خود را از تو دریغ نداشته است و یقین کنی که در همه کارها حکم به دست

خداست بنابراین به او توکل، و امور خود را به او واگذار کن، دیگر از درجات توکل ایمان به

همه چیزهایی است که خداوند آنها را در پس پرده غیب نگه داشته است و دانش تو بدانها

احاطه ندارد و تو شناخت آنها را به او واگذاشته ای و در این مورد و دیگر موارد به او اعتماد کرده ای.

در جای دیگر از آن حضرت پرسش شد که توکل چیست؟

 

امام علیه السلام فرمود: این که از جز خدا نترسیم.

 

درجات خودپسندی

 

احمدبن نجم از آن حضرت درباره عجب و خودپسندی که موجب تباهی اعمال است

پرسید:

امام علیه السلام فرمود: خودپسندی درجاتی دارد، یکی از آنها این است که کارهای

زشت انسان برایش آرایش داده می شود و در نتیجه اعمال بد خود را خوب می بیند و به

غرور می افتد و می پندارد که آنچه انجام می دهد خوب است، دیگر از درجات خودپسندی

این است که بنده به پروردگارش ایمان می آورد و این را منّتی از خود بر خدا می داند، در

حالی که منت برای خداوند است که نعمت ایمان را به او ارزانی داشته است، همچنین

فرموده است: کسی که این پنج صفت در او نیست، در هیچ امری از امور دنیا و آخرت به او

امیدوار نباشید، و این کسی است که اصالت خاندان، بخشش طبع، استواری خلق،

نجابت نفس و بیم از پروردگار را در او نمی یابی.

 

فرومایه کیست؟

 

از آن حضرت پرسش شد فرومایه کیست؟ فرمود آن که به چیزی جز خدا خویش را سرگرم

کرده است.

و فرمود: خداوند بیهوده گویی و تلف کردن دارایی و پرسش و خواهش بسیار را دشمن می دارد.

و فرمود: دوستی و مهربانی با مردم نیمی از خردمندی است.

و فرمود: خرد مرد مسلمان زمانی کامل می شود، که این ده صفت در او وجود یابد: خوبی

او به دیگران برسد، و از بدی او ایمن باشد، نیکی اندک دیگران را بسیار شمارد، و نیکی خود را به دیگران اندک داند، درخواستهای دیگران او را به ستوه نیاورد ، و از به دست آوردن

دانش در تمام دوران عمر خویش دلگیر نشود، ناداری را در راه خشنودی خداوند از توانگری

بیشتر دوست بدارد، و خواری را در راه او از عزت در نزد دشمنانش محبوبتر بداند، و به

گمنامی بیش از آوازه و شهرت راغب باشد.

سپس فرمود: این دهمی و چه مهم است آن.

 

عرض شد: آن چیست؟

فرمود: این که به هیچ کس ننگرد مگر این که او را بهتر و پرهیزگارتر از خویش بداند، زیرا این

مردم دو گونه اند، گونه ای از او بهتر و پرهیزگارترند و دسته ای از او بدتر و فرومایه تر، پس

هنگامی که کسی را دیدار می کند که از او بدتر و پست تر است باید چنین پندارد که

شاید خوبی این مرد در باطن است، و این پوشیدگی برای او بهتر باشد، و خوبی من در

ظاهر و آشکار است که این برای من بد است و چون با کسی که از او بهتر و پرهیزگارتر

است روبرو می شود و برای این که خود را به مرتبه او برساند نسبت به او تواضع می کند،

این فروتنی به او بزرگی می دهد و بر خوبی او می افزاید، و در میان مردم نیکنامی و

سروری به او می بخشد.

 

توصیه های رفتاری

 

امام فرمود: خاموشی دری از درهای حکمت است، خاموشی محبت دیگران را به سوی

خود می کشاند، و به هر خوبی رهبری می کند.

و فرمود: دوست هر کس خرد او، و دشمنش نادانی اوست.

و فرمود: پاکیزگی خوی پیامبران است.

و فرمود: اگر سخن از کسی می گویی که حضور دارد، او را با کنیه بخوان و اگر غایب است نام او را یاد کن.

و فرمود: بر مردم روزگاری فرا می رسد که سلامت کامل اگر ده جزء باشد نه جزء آن در گوشه گیری، و یک جزء دیگر در خاموشی است.

و فرمود: هر کس محاسبه نفس خویش کند سود برد و هر کس از آن غفلت کند دچار زیان

شود، و هر کس بیمناک باشد ایمنی یابد، و آن که از گذشت روزگار عبرت گیرد دارای

بینش شود، و هر که از بینش برخوردار باشد دارای فهم شود و آن که دارای فهم است

عالم و دانشور است. آن کس که نادان را دوستدار شود در رنج افتد، بهترین دارایی آن

است که آبروی آدمی بدان نگهداری شود، و برترین خرد این است که انسان خویشتن را

بشناسد. مؤمن اگر خشمگین شود خشم او وی را از طریق حق بیرون نمی برد، و اگر

خوشحالی و رضامندی یابد این خرسندی او را دچار باطل نمی سازد، و هنگامی که قدرت

و غلبه می یابد بیشتر از آنچه حق دارد نمی گیرد.

و فرمود: هر کس خوبیهایی دارد که به آنها ستوده می شود و نیازی به خودستایی ندارد.

و فرمود: دلها را رغبت و نفرت، و نشاط و سستی است هنگامی که دل میل و اقبال می

کند بینش و ادراک دارد و زمانی که نفرت و بی میلی دارد، افسرده و ناتوان است از این رو

دل را هنگامی که اقبال و نشاط دارد به کار گیرید و زمانی که سست و بی میل است او را

رها کنید.

و فرمود: پادشاه را با بیم، و دوست را با فروتنی، و دشمن را با خودداری و پرهیز و توده

مردم را با گشاده رویی همنشینی کنید.

و فرمود: مرگ برای آرزوها آفت، و نیکوکاری، برای دوراندیش غنیمت، و کوتاهی و اهمال

برای توانگران مصیبت است، بخل آبرو را از میان می برد، و دوستی، ناخشنودیها پدید می

آورد، برترین و گرامی ترین خویها به جا آوردن کار نیک و دستگیری ستمدیدگان، و تحقق

آرزوی آرزومندان و فراهم آوردن امید امیدواران است.

و فرمود: گمان خود را نسبت به خدا نیکو کن، زیرا هر کس گمانش به خدا نیکو باشد

خداوند مانند گمانش با او رفتار خواهد کرد، و هر کسی به روزی اندک خشنود باشد، عمل

اندک او پذیرفته است، و کسی که به اندکی از حلال خرسند باشد، رنج او کم و عائله اش

آسوده است و خداوند او را به درد و درمان زندگی بینا و سالم به سرای آخرت باز می

گرداند.

 

و فرمود: بخیل را آسودگی و حسود را خوشی و دلخسته را وفا و دروغگو را مردانگی نیست.


موضوع : پندها و رهنمودهای امام رضا |


تمامي مطالب و تصاوير سايت كپي رايت داره ! ساخت قالب بوسيله نرم افزار قالبساز اهورا
ساخت قالب دلخواه

ساخت قالب بوسيله نرم افزار قالبساز اهورا

1369.cov.ir

[جاي تبليغات شما]

تبليغات متني شما در اين قسمت

تبليغات متني
تبليغات متني شما در اين قسمت

ads at here !


Yahoo ID : your id


»
»تعداد بازديدها:
»کاربر: Admin

  AddThis Feed Button